सध्या तरी महायुती एकत्र आहे, पण या त्रिमूर्तीचे राजकीय रसायन किती दिवस टिकेल, याकडे राज्याचे लक्ष लागले आहे.
महाराष्ट्रातील महायुती सरकारला आज एक वर्ष पूर्ण झाले असले तरी सत्तेच्या या त्रिमूर्ती अर्थात मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस, उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे आणि अजित पवार यांच्यातील तणाव या काही दिवसांत उघडपणे दिसून आला आहे. युतीतील तणाव शिगेला पोहोचल्याचा अंदाज वर्तवला जात असून, स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर राजकीय चकमकी अधिकच तीव्र झाल्याचे पाहायला मिळते आहे. खास करून महायुतीच्या सरकारात सर्वाधिक दबावात एकनाथ शिंदे असल्याचे मत तज्ञ व्यक्त करत आहे.
२०२२ मध्ये उद्धव ठाकरे यांच्यावर बंड करून सत्ता मिळवलेल्या एकनाथ शिंदे यांनी दोन वर्षे मुख्यमंत्रीपद भूषवले. मात्र २०२४ च्या विधानसभा निवडणुकीनंतर महायुतीने बहुमत मिळवले तरी मुख्यमंत्रीपद देवेंद्र फडणवीस यांच्याकडे गेल्याने शिंदे यांच्या नाराजीची मालिका सुरू झाली. मंत्रालयांचे वाटप, स्थानिक पातळीवरील नेतृत्व, प्रचारसभा—प्रत्येक ठिकाणी शिंदे–बीजेपी तणाव प्रकर्षाने दिसला.
शिंदे–बीजेपी मतभेद वाढला?
बीजेपीने ठाणे, कल्याण-डोंबिवलीसारख्या शिवसेनेच्या पारंपारिक बालेकिल्ल्यामधील शिंदे गटातील नेत्यांना तोडले. त्यामुळे, शिंदे गटाने मंत्रिमंडळ बैठकींचा बहिष्कार केल्याचे दिसून आले. तसेच निकाय निवडणुकांत पक्ष संलग्नता असून देखील परस्परविरोधी उमेदवार उभे केले होते. विशेष गोष्ट म्हणजे, दोन्ही पक्षांनी निवडणुकीच्या प्रचारासाठी वेग वेगळ्या सभा घेतल्या. दरम्यान, “रावणाचा अहंकार” या शिंदे यांच्या वक्तव्याला भाजपकडेच डोळे करून पाहिले गेले. आणि अखेर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीसांना प्रतिउत्तर द्यावे लागले.
उद्धव ठाकरे यांची ‘घरवापसी’ मोहीम, शिंदें गटासमोर नवीन संकट
एकनाथ शिंदे यांच्या २०२२ च्या बंडानंतर शांत बसलेल्या उद्धव ठाकरे यांनी अलीकडे जोरदार सक्रियता दाखवत शिंदे गटातील अनेक नेत्यांची घरवापसी घडवून आणल्याचे पाहायला मिळाले. शिंदे गटातील महत्त्वाचे चेहरे शिरीष काशीनाथ पाटील, मयूर ठाकूर, संदीप सालवे हे अनेक समर्थकांसह उद्धव बाळासाहेब ठाकरे यांच्या शिवसेनेत परतले. यामुळे शिंदे गटाला मोठा धक्काच बसला आहे.
अजित पवार आणि भाजपा-शिंदे समीकरणही डळमळीत
उपमुख्यमंत्री अजित पवार यांच्यासोबतही BJP–शिंदे गटाचे नाते स्थिर राहिलेले नाही. पक्षाला निधी न मिळाल्याच्या तक्रारी, हिंदुत्व विषयावर अजित पवार यांची राष्ट्रवादी कोंग्रेसचे वेगळे मत, तसेच बीडमधील सरपंच हत्या प्रकरणामुळे मंत्री धनंजय मुंडेंच्या राजीनाम्याची वेळ अशा अनेक कारणांमुळे पवार गटावर सातत्याने टीका होत आहे. इतकेच नव्हे तर जिल्हा संरक्षक मंत्रिपदांवरूनही वाद विकोपाला गेलेला महाराष्ट्राच्या जनतेने पाहिला आहे. नासिक आणि रायगडच्या संरक्षक मंत्रिपदांची रद्दीकरणी, तसेच निकाय निवडणुकांत BJP आणि शिवसेनेच्या स्वतंत्र रॅलीज—यातून महायुतीतील ताळमेळाचा अभाव स्पष्टपणे दिसतो.
कल्याण-डोंबिवलीचा ‘पॉवर झोन’
कल्याण-डोंबिवलीमध्ये एकनाथ शिंदे यांचे पुत्र डॉ. श्रीकांत शिंदे आणि BJP प्रदेशाध्यक्ष रवींद्र चव्हाण यांचे स्थानिक राजकीय वर्चस्व धोक्यात येऊ नये म्हणून दोन्हीकडून जोरदार हालचाली सुरू आहेत. तळागाळातील कार्यकर्त्यांमध्ये द्वंद्व वाढत आहे.
महायुतीची ‘त्रिमूर्ती’ किती टिकेल?
एक वर्षाच्या सत्ताकाळात महायुतीतील तिघा नेत्यांमध्ये समन्वयापेक्षा संघर्षच अधिक दिसला. शिंदे–बीजेपी यांच्यातील वर्चस्वयुद्ध, अजित पवार गटावरून निर्माण होणारे नावनवीन वाद देखील महायुती सरकारला संकटात टाकत आहेत. दरम्यान उद्धव ठाकरे पुन्हा एकदा सक्रिय झाल्याचे दिसून येत आहे, मनसे सोबत वाढत असलेली त्यांची जवळीक शिंदे गटासाठी मोठे आव्हान ठरू शकते.
स्थानिक निवडणुकांचे परिणाम महायुतीच्या भविष्यासाठी निर्णायक ठरतील. कारण जर शिवसेना (शिंदे गट) कमजोर झाला, तर महायुतीतील त्यांचे राजकीय वजन मोठ्या प्रमाणात घटू शकते. सध्या तरी महायुती एकत्र आहे, पण या त्रिमूर्तीचे राजकीय रसायन किती दिवस टिकेल, याकडे राज्याचे लक्ष लागले आहे.
